Yiyecek-İçecek İçin ERP
Çözümleri
Menünüzdeki yemeklerden hangisi gerçekten kârlı, hangisi farkında olmadan zarar ettiriyor? Aşçı göz kararı malzeme kullanıyor, porsiyon gramajı her seferinde farklı çıkıyor. Ay sonunda hammadde faturasıyla ciro arasında açıklanamayan fark var. Mutfaktaki stokla sistemdeki stok tutmuyor, fire mi var yoksa kayıp mı belli değil. Bir de ikinci şubeyi açtığınızda: menü aynı mı, fiyatlar tutarlı mı, hangi şube ne kadar ciro yapıyor, hangisinde maliyet oranı yüksek, merkeze anlık rapor geliyor mu?
Yiyecek-içecek sektörü, düşük kâr marjlarıyla çalışan ve her kuruşun hesabını yapmayı gerektiren bir sektördür. Hammadde maliyeti toplamın en büyük kalemini oluşturur ve bu maliyet reçete yönetimi ve porsiyon kontrolüyle doğrudan ilişkilidir. Buna stok fire takibi, tedarikçi fiyat yönetimi, personel giderleri ve varsa online sipariş kanalı komisyonları eklendiğinde, gerçek kârlılığı görmek ciddi bir operasyonel altyapı gerektirir. Bu altyapıyı ayrı POS programı, ayrı muhasebe yazılımı ve kâğıt reçete defteriyle kurmak — ister tek şube ister zincir olun — sürdürülebilir değildir.
Bu sayfa kimler için?
Bu sorunları tanıyor musunuz?
Her menü kaleminin bir reçetesi vardır: hangi hammaddeden kaç gram kullanılır, porsiyon büyüklüğü nedir, verim oranı ne kadardır. Ama çoğu işletmede reçeteler usta başının kafasında veya kâğıt defterdedir. Hammadde fiyatları değiştiğinde (ve sürekli değişir) hangi yemeğin maliyetinin arttığı, hangisinin kâr marjının düştüğü görülmez. Menü fiyatı güncellenirken "kabaca" hesaplanır.
Bu durum şu sonuca yol açar: çok satan ama zarar ettiren yemekler menüde kalmaya devam eder, kârlı ürünler yeterince öne çıkarılmaz. Food cost oranı (hammadde maliyetinin satış gelirine oranı) bilinmediğinde kârlılık bir tahmin olarak kalır.
Bir hamburger satıldığında stoktan ekmek, köfte, peynir, sos, salata ve ambalaj malzemesi düşmeli. Ama çoğu işletmede satış kasada kaydedilir, stok ayrı bir listede veya hiç tutulmaz. Gün sonunda veya ay sonunda sayım yapılır, fark çıkar ama farkın nedeni belli değildir: porsiyon aşımı mı, bozulma mı, kayıp mı?
Reçeteye dayalı otomatik stok düşümü olmadan "teorik stok" (satışa göre olması gereken) ile "fiili stok" (depoda sayılan) karşılaştırması yapılamaz. Fire oranı ölçülmezse kontrol altına da alınamaz.
Tek şubede bile maliyet kontrolü zorluyken, ikinci şube açıldığında her şey iki katına çıkar: menü tutarlılığı, reçete standardizasyonu, fiyat birliği, tedarikçi anlaşmaları ve performans takibi. A şubesindeki "Tavuk Izgara" ile B şubesindeki "Tavuk Izgara" aynı malzemeden aynı porsiyonda mı hazırlanıyor? Aynı fiyata mı satılıyor? Hangi şubenin food cost oranı yüksek, hangisi hedefte?
Çoğu çok şubeli işletmede bu sorulara merkezi ve anlık cevap alınamaz. Her şube kendi düzeninde çalışır, merkeze gün sonu veya hafta sonu rapor gelir ve o da güvenilir olmayabilir.
Yiyecek-içecek işletmelerinde hammadde çeşitliliği çok fazladır ve fiyatlar sık değişir. Hangi tedarikçiden ne fiyata alınıyor? Fiyat artışı olduğunda alternatif tedarikçi var mı? Geçen ay aynı ürünü kaça almıştık? Merkezi satın alma yapılmıyorsa her şube kendi tedarikçisiyle çalışır, fiyat tutarlılığı kaybolur.
Mal kabul sürecinde de kontrol eksikliği yaygındır: sipariş edilen miktar ile teslim edilen miktar uyuşuyor mu, ağırlıklar doğru mu, fatura ile gerçekten gelen mal aynı mı? Bu kontrollerin yapılmaması doğrudan maliyet kaybıdır.
Bu zorlukların çözümü var
Her menü kalemi için hammadde listesi, gramajlar ve verim oranlarını içeren reçete tanımlayın. Hammadde fiyatları güncellendiğinde reçete maliyeti hesaplanabilsin. Hangi yemeğin food cost oranı kaç, hangisi kârlı, hangisi zararda: veriye dayalı olarak görün. Menü fiyatlandırmasını tahmine değil veriye dayandırın.
Bir menü kalemi satıldığında reçetesindeki hammaddeler stoktan düşsün. Gün sonunda teorik stok ile fiili stok karşılaştırılabilsin: fark ne kadar, hangi malzemelerde yoğunlaşıyor, fire oranı nedir? Minimum stok uyarılarıyla hammadde bitmeden haberdar olun, tedarikçiye zamanında sipariş verin.
Yiyecek-içecek sektöründe hız doğrudan gelir demektir: kasada veya adisyonda gecikme müşteri kaybettirir, yavaş sipariş akışı masa devir hızını düşürür. Sipariş alındığında hızla mutfağa iletilmesi, adisyonun kolayca açılıp kapatılması, hesap bölme ve ödeme alma işlemlerinin saniyeler içinde tamamlanması gerekir. Marqey'in POS arayüzü bu hız beklentisine göre çalışır: barkod veya dokunmatik ekranla hızlı ürün seçimi, kampanya kurallarının kasada otomatik uygulanması ve çoklu ödeme yöntemi desteği sağlanabilir.
Menü, reçete ve fiyat değişikliklerini merkezi olarak tanımlayın, tüm şubelere yansıtsın. Her şubenin cirosunu, food cost oranını, fire oranını ve sepet ortalamasını karşılaştırmalı raporlarla görün. Standart dışı çalışan şubeyi tespit edin.
Tedarikçi bazlı fiyat geçmişi tutun, fiyat artışlarını izleyin, alternatif tedarikçilerle karşılaştırın. Mal kabul sürecinde sipariş edilen miktar ile teslim edilen miktarı karşılaştırın. Merkezi satın alma ile tüm şubelerin tedarik ihtiyacını tek yerden yönetin.
Neden Marqey bu sektör için?
Yiyecek-içecek işletmelerinde genellikle adisyon/POS için bir program, muhasebe için başka bir yazılım, stok takibi için üçüncü bir araç ve online sipariş kanalları için dördüncü bir platform kullanılır. Marqey'de sipariş yönetimi, reçete maliyetlendirme, stok/satın alma ve muhasebe aynı platformda çalışır. Satıştan stok düşümüne, stoktan muhasebe kaydına veri tek akışta ilerler.
Yiyecek-içecek işletmelerinin kendine has süreçleri vardır: reçeteye dayalı stok düşümü, porsiyon gramajı yönetimi, fire takibi, food cost analizi, merkezi menü yönetimi, online sipariş kanal entegrasyonu ve yüksek personel devirli vardiya planlaması. Bu süreçler genel amaçlı bir ERP'de genellikle yoktur. Marqey'de keşif aşamasında işletme türünüz (restoran, kafe, fast food, pastane, zincir) ve operasyon modeliniz haritalanır.
Yiyecek-içecek sektöründe menü sık değişir, mevsimsel ürünler gelir-gider, kampanya dönemleri (Ramazan, yılbaşı) farklı operasyon gerektirir. Marqey'in kullandığı modüler altyapı, yeni menü kalemleri, reçete güncellemeleri ve kampanya tanımlamalarının daha kısa sürede sisteme yansımasını mümkün kılar.
Tüm modülleri almak zorunda değilsiniz. Önce stok yönetimi ve reçete maliyetlendirme ile başlayıp, muhasebe, satın alma ve personel yönetimi modüllerini ilerleyen dönemde ekleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Evet. Her menü kalemi için reçete tanımlarsınız: hangi hammaddeden kaç gram kullanıldığı, verim oranı ve porsiyon büyüklüğü. Hammadde fiyatları sisteme girildiğinde veya güncellendiğinde, her yemeğin maliyeti otomatik hesaplanır. Food cost oranını (hammadde maliyeti / satış fiyatı) ürün bazlı ve dönemsel olarak izleyebilirsiniz. Hangi menü kaleminin kârlı, hangisinin hedef oranın üzerinde olduğunu anlık görerek menü fiyatlandırmasını ve öne çıkarma stratejinizi veriye dayandırabilirsiniz.
Evet. Reçetesi tanımlı bir menü kalemi satıldığında, reçetedeki hammaddeler belirlenen gramajlarda stoktan otomatik düşer. Gün sonunda sistemdeki teorik stok (satışlara göre olması gereken) ile fiili stok (depoda sayılan) karşılaştırılabilir. Aradaki fark fire veya kayıp olarak raporlanır. Fire oranını malzeme bazlı ve dönemsel olarak takip ederek nedeni tespit etmek (porsiyon aşımı, bozulma, kayıp) ve önlem almak mümkün olur.
Evet. Menü, reçete ve fiyat bilgileri merkezi olarak tanımlanır ve tüm şubelere anlık yansıtılır. Bir reçete değiştiğinde veya fiyat güncellendiğinde tüm şubelerde otomatik geçerli olur. Her şubenin cirosunu, food cost oranını, fire oranını ve performansını karşılaştırmalı raporlarla görebilirsiniz. Merkez menü standardizasyonu sağlanırken, gerektiğinde şubeye özel varyasyonlar da tanımlanabilir.
Evet. Tedarikçi bazlı fiyat geçmişi tutulur: aynı ürünü farklı tedarikçilerden kaça aldığınızı, fiyatın ne zaman ne kadar değiştiğini görebilirsiniz. Mal kabul aşamasında sipariş edilen miktar ile teslim edilen miktarı karşılaştırabilir, uyuşmazlık varsa kayıt altına alabilirsiniz. Merkezi satın alma yapıyorsanız tüm şubelerin ihtiyaçlarını tek yerden planlayıp tedarikçiye toplu sipariş oluşturabilirsiniz.
Online sipariş kanallarıyla entegrasyon projenin kapsamına ve teknik altyapıya bağlı olarak keşif aşamasında değerlendirilir. Entegrasyon sağlandığında, online kanallardan gelen siparişler sisteme otomatik düşer, stoktan düşüm yapılır ve faturalama süreci başlatılır. Kanal bazlı satış ve komisyon raporlaması da mümkün olabilir. Mevcut adisyon veya POS sisteminiz varsa, Marqey ile entegrasyon seçenekleri keşif aşamasında birlikte değerlendirilir.
Her kasanın gün sonu raporu sistem üzerinden alınır: nakit, kredi kartı, yemek kartı ve diğer ödeme kanalları ayrı ayrı raporlanır. Kasa sayımı ile sistem tutarı karşılaştırılır, fark otomatik gösterilir. Satış verileri muhasebe kayıtlarına otomatik yansır, ayrı veri girişi gerekmez. e-Fatura ve e-Arşiv entegrasyonu ile faturalama otomatize edilir. Yazarkasa/ÖKC entegrasyonu mevcut donanımın modeline bağlı olarak keşif aşamasında değerlendirilir.
Evet. Yiyecek-içecek sektöründe yaygın olan vardiyalı çalışma düzeni desteklenir. Personel bazında vardiya tanımlaması, puantaj kaydı ve mesai takibi yapılabilir. Hangi personelin hangi vardiyada çalıştığı, toplam çalışma süresi ve fazla mesai raporlanabilir. Personel yetkilendirmesiyle kasada kimin hangi işlemleri yapabileceği, kimin indirim veya iptal yetkisi olduğu belirlenir.
İşletmenizin türüne ve büyüklüğüne göre değişir. Tipik bir yiyecek-içecek işletmesi için reçete tanımı ve porsiyon bazlı maliyet hesaplama, hammadde stok takibi ve reçeteli düşüm, sipariş yönetimi ve POS (masa/adisyon/kampanya), muhasebe ve e-Fatura, tedarikçi ve satın alma, personel vardiya ve puantaj en sık ihtiyaç duyulan alanlardır. Keşif aşamasında işletme türünüz (restoran, kafe, fast food, pastane, zincir) ve mevcut altyapınız haritalanarak uygun modül kombinasyonu belirlenir. Detaylı eşleştirme için sayfanın altındaki "İhtiyaçlarınıza göre modüller" bölümüne bakabilirsiniz.
Evet. Mevcut programınızdan ürün kartları (menü kalemleri), reçeteler, tedarikçi bilgileri, cari hesaplar ve stok verileri taşınabilir. Geçiş sürecinde mevcut donanımlarınızın (POS terminali, fiş yazıcısı, barkod okuyucu, mutfak yazıcısı, yazarkasa/ÖKC) uyumluluğu da değerlendirilir. Çoğu standart donanım yeni yatırım gerektirmeden kullanılmaya devam edebilir. Keşif aşamasında mevcut altyapınız ve veri geçiş planınız birlikte oluşturulur.
Evet. Marqey'in modüler yapısı, tek şubeli bir kafe veya restoran için de uygundur. Önce en çok ihtiyaç duyduğunuz modüllerle (örneğin stok ve reçete maliyetlendirme) başlayabilirsiniz. İşletmeniz büyüdükçe veya ikinci şube açtığınızda mevcut sistemi yeniden kurmak gerekmez, yeni modüller ve yeni şube tanımlamaları aynı altyapı üzerine eklenir. Küçük başlayıp büyümek, Marqey'in temel yaklaşımlarından biridir.
İhtiyaçlarınıza göre modüller
Yiyecek-içecek operasyonunuzu konuşalım.
İşletme türünüzü, mevcut altyapınızı, en çok zorlandığınız süreçleri ve önceliklerinizi birlikte değerlendirelim. Hangi modüllere ihtiyacınız olduğunu keşif görüşmesinde belirleyelim.
✓ Görüşme tamamen ücretsizdir